Kultura Zuzendaritza Nagusia - Vianako Printzea Erakundea
Nafarroako Gobernua

Nafarroako Artxiboak XX. mendeko Nafarroako rockari buruzko erakusketa inauguratu du

2024/06/14

Rebeca Esnaola Kultura, Kirola eta Turismoko kontseilariak ‘Rockanrolari. XX. mendeko rock nafarra’ erakusketa inauguratu du gaur. Mugimendu artistiko eta sozial horrek Foru Komunitatean duen garrantzia errepasatzen du, eta Nafarroako Musika eta Arte Eszenikoen Artxiboaren programaren funts berriak biltzen ditu.

Ekitaldian Felix Segura Nafarroako Errege Artxibategiko eta Artxibo Orokorreko zuzendariak eta Marino Goñi erakusketaren komisarioak ere parte hartu dute. Marino Goñi editore eta disko-ekoizle, musikari eta bildumagileak dohaintzan eman ditu erakusketa osatzen duten elementu gehienak, eta Saltoki S.A. enpresaren mezenasgoa izan du Celerren bitartez, argiztapen-dibisioa.

Erakusketa honen bidez, Nafarroako Errege Artxibategi Orokorrak musika funts berrietara zabaldu nahi izan du, Musikaren eta Arte Eszenikoen Nafarroako Artxiboaren programaren bidez, zeinak mugimendu artistiko eta sozial horri balioa ematen baitio. Dokumentazioaren artean, biniloak, compact disc-ak, argazkiak, elkarrizketak eta zuzeneko grabazioak, kartelak eta liburuxkak nabarmentzen dira. Azken urteotan hainbat sortzailek (Marino Goñi Olóriz bera, esaterako) emandako dohaintzetatik datoz.

Esnaola sailburuak eskerrak eman dizkie dohaintzetan parte hartu duten pertsonei, eta "haien ekarpenei esker, genero musikal horren eta Nafarroan izan duen eraginaren inguruko erakusketa-ildo bat taxutu ahal izan dugu", nabarmendu du. Gainera, "gure komunitatean rock musikaren urrezko urte horiek patxadaz gozatzeko eta berpizteko erakusketa" dela adierazi du.

Rock musika hirurogeiko hamarkadaren hasieran garatu zen Nafarroan, eta mendearen azken bi hamarkadetan iritsi zen bere zenitera. Rebeca Esnaolak adierazi duenez, "Nafarroako rockaren aberastasun eta barietate estilistikoak eta kritikaren eta publikoaren ikuspuntutik izan zuen oihartzun zabalak gure erkidegoko mugak gainditu zituen, eta arrakasta masiboa izan zuen agertoki garrantzitsuenetako batzuetan".

Azalpen-diskurtsoa

Erakusketa ibilbidea Nafarroako Errege Artxibategi Nagusiko hainbat espaziotan garatzen da. Erakusketa eraikinaren beheko solairuko galerian hasten da eta bisitariak hartzen ditu erakusketaren irudi grafikoa jasotzen duten hiru mural handirekin eta lau hamarkada horietan Nafarroako musika talde esanguratsuenetako batzuen zuzeneko emanaldien eta kartelen argazki sorta batekin.

Jarraian, kripta protogotikoaren atarian rock-and-roll lokal birtual bat birsortzen da, instrumentu eta anplifikadore batzuekin apaindutako agertoki txiki baten eta erakusketan irudikatutako artista batzuen bideo klipak eta kontzertuak proiektatzen dituen pantaila baten bidez. Atari horren erdian, beira-arasa batzuek pieza originalak dituzte, eta hormek ikuspegi grafikotik enblematikoenak diren zenbait portaden erreprodukzioak eskaintzen dituzte, artearen eta rock musikaren arteko sinbiosi estua adieraziz.

Kripta protogotikoaren barruan, erakusketa bere osotasunean garatzen da espazioa lau hamarkadatan banatzen duen ibilbide kronologiko baten bidez, kolore ezberdinez margotuak. Panel kronologiko bat aretoaren perimetro osoan zehar hedatzen da, informazio grafiko eta testualarekin. Informazio hori Nafarroako rock musikaren lehen erakusketetan hasten da, eta mende amaierarekin batera amaitzen da, artisten argazkiak, disko-azalen erreprodukzioak eta prentsako albisteak konbinatuz, estatu mailan eta nazioartean seinalatutako gertaeren datak kokatzen diren denbora-lerro baten inguruan, baita izaera musikalekoak ere. Aretoaren erdian, hamarkada horietan zehar banatutako beira-arasek Nafarroako rock musikaren bilakaera eta garapena erakusten duten pieza originalak dituzte. Kriptaren hondoa argi-kaxa handi batekin ixten da, 250 disko-azal baino gehiago erreproduzitzen dituena, gehienak ohiko LP formatukoak. Gainera, QR kodeen bidez, Spotify aplikazioan horretarako sortutako hainbat musika-zerrenda jarri dira interesdunen eskura, berrogei urte horietako talde nafarren grabazioekin.

Artxibo-dokumentuak

Erakusketan eskaintzen diren material eta objektu gehienak ondare-zentro publikoetan gordetzen dira. Zati handi bat erakusketako komisario Marino Goñik berriki egindako dohaintzetatik dator, bere ibilbide profesionalean zehar kontserbatuak, edo Gor bezalako ekoiztetxeetatik, 1991n Goñi anaiek Iruñean sortutako disketxea eta punk, rock eta heavy musika taldeetan espezializatua, hori guztia gaur egun Nafarroako Errege Artxibategian eta Orokorrean zaindua. Disko eta kartelen beste zati bat Nafarroako Liburutegikoak dira, eta oraingoan maileguan utzi dituzte digitalizatzeko nahiz paneletan eta beira-arasetan erakusteko. Gainera, Eresbil-Musikaren Euskal Artxiboak ere mailegu batekin lagundu du.

Jarduerak

"Rockanrolari. XX. mendeko rock nafarra "erakusketa Nafarroako Errege Artxibo Nagusiko kripta protogotikoan ikus daiteke asteko egun guztietan, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara, asteburuak eta jaiegunak barne. 2024ko urriaren 27ra arte egongo da zabalik.

Irailean eta urrian izango diren jarduera, mahai-inguru eta proiekzioen ziklo bat aurreikusi da. Zehazki, irailaren 17an eta 24an eta urriaren 1ean eta 8an, hurrenez hurren, 60, 70, 80 eta 90eko hamarkadetako musikari buruzko lau mahai-inguru egingo dira, adituak eta protagonistak bertan direla. Eta irailaren 18, 19 eta 25ean eta urriaren 2, 9 eta 10ean rock musikari buruzko dokumentalak proiektatuko dira berrogei urte hauetako eszenetan erabakigarriak izan ziren zenbait talde eta mugimenduren inguruan. Jarduera horiek guztiak Nafarroako Errege Artxibategi Orokorreko ekitaldi-aretoan izango dira, eta aurrerago iragarriko dira xehetasun handiagoz.

 

Nafarroako Artxiboak XX. mendeko Nafarroako rockari buruzko erakusketa inauguratu du

Zerrendara itzuli