Kultura Zuzendaritza Nagusia - Vianako Printzea Erakundea
Kultura Zuzendaritza Nagusia - Vianako Printzea Erakundea aurrera doa lankidetza publiko-pribatuko eredu egonkor bat sendotzen kulturaren eremuan, mezenasgo kulturala indartuz, pizgarri fiskalak hobetuz eta argituz eta Nafarroako Kulturaren 2024-2028 Plan Estrategikoaren helburuekin lerrokatuz.
Ikuspegi estrategiko horren helburua da Nafarroako kultura-sistemaren jasangarritasuna indartzea, kultura- eta arte-proiektuen finantzaketa-iturriak dibertsifikatzea, eta herritarrak eta enpresa-sarea lurraldearen kultura-garapenean aktiboki inplikatzea, eta, aldi berean, Nafarroako kulturaren gizarte-kohesioa, lurralde-oreka eta kanpo-proiekzioa indartzea.
MEKNA: gizarte-interesekotzat jotako kultura-proiektu berriak
Kultura Zuzendaritza Nagusiak 2025eko urriaren 1etik 31ra bitartean aurkeztutako 29 proiektu, kultura-jarduera eta eredu-programa interes sozialekotzat jo ditu, kultura-mezenasgoaren zerga-pizgarriei buruzko 2/2023 Legegintzako Foru Dekretuarekin bat etorriz. Horiek guztiak abenduaren 17ko 344/2025 Ebazpenean kontsulta daitezke, eta Mekna sariak aukera ematen die Kultur Mezenasgoa arautzen duen Foru Legeari heltzeko eta pizgarri fiskalak dituzten mezenasen ekarpenak jasotzeko.
Nafarroako Kulturaren eta Arteen Kontseiluak baloratu eta ebaluatu ditu ekimenak, kulturaren arloko organo aholku-emailea baita, honako irizpide hauek kontuan hartuta: garrantzia eta oihartzun soziala, kultura-ondare material eta immaterialari egindako ekarpena, arte-sorkuntzaren sustapena, hizkuntza-aniztasuna, kultura-berrikuntza, publikoen prestakuntza eta proiektuen lurralde-inpaktua.
Erakunde eta pertsona onuradunek MEKNA zigilua erabili ahal izango dute interes sozialekotzat jotako proiektuei lotutako komunikazioetan, proiektu horiek gauzatzen diren bitartean.
MEKNA programari buruzko informazio guztia eta gizarte-interesekotzat jotako proiektuen gordailu eguneratua culturanavarra.es atarian daude eskuragarri. Atari hori erreferentziazko gunea da kultura-erakundeentzat, mezenasentzat eta herritar interesdunentzat. Gainera, 2026an MEKNA proiektuak aurkezteko leiho berri bat irekiko da, programaren jarraitutasuna indartzeko.
Pizgarri fiskalak kultur mezenasgorako
Interes sozialeko aitorpenari esker, kultura-proiektuetan egindako ekarpenek zerga-pizgarri onuragarriak izango dituzte: pertsona fisikoentzat % 80ko kenkaria zergaldi bakoitzeko dohaintzan emandako lehen 250 euroetan, eta % 40koa gainerako ekarpenetan; eta enpresentzat, dohaintzen kenkaria sozietateen gaineko zergaren zerga-oinarrian eta kuota likidoaren % 30eko kenkaria emandako lehen 300 euroetan, eta % 20koa ondorengo zenbatekoetan.
Eredu horren ondorioz, Nafarroa lurralde aitzindaria izan da kultur mezenasgoaren inguruko politiketan, eta sektore pribatua hainbat kultur proiektutan inplikatzea bultzatu du, gizartean eragina eta lurralde-banaketa orekatua izanik.
Kultura-mezenasgoaren lehentasunezko jarduerak 2026an
Berrikuntza gisa, araudiak 2026rako kultura-mezenasgoko jarduera eta proiektu jakin batzuen lehentasunezko izaera ezartzen du, besteak beste:
Iruñeko Topaketen hirugarren edizioa (2026), sektore pribatuak finantzaketan parte har dezan sustatzeko, Nafarroako kultura-ekosistema garaikidea indartzeko eta nazioartean topaketa artistikorako eta pentsamendu kritikorako gune gisa proiektatzen laguntzeko.
2027ko Done Jakueren Urte Santua, sektore pribatuaren eta kultura- eta turismo-erakundeen arteko lankidetza erraztera bideratua, Done Jakue Bideko herrietako Done Jakue Ondareari eta kultura- eta gizarte-garapenari lotutako proiektuak sustatuz.
Jarduera eta proiektu kultural horiei dagokienez, portzentajezko bost puntu igo dira kuotaren kenkarien ehunekoak eta mugak.
Ikus-entzunezkoa: araudia argiagoa izatea eta zerga-pizgarriak indartzea
Ikus-entzunezkoen sektorearen eremuan, Nafarroako Gobernuak hobekuntza normatibo eta fiskal garrantzitsuak sartu ditu, bai zerga-legerian, bai garapen-araudian, dauden pizgarriei segurtasun juridiko eta argitasun tekniko handiagoa emateko.
Berrikuntza nagusien artean, kenkari fiskalaren eremuan erabilitako kontzeptuak argitzea nabarmentzen da, zehazki bereiziz ikus-entzunezko lanaren kostu osoa eta ekoizpen-kostua, anbiguotasuna sortzen zuten ‘aurrekontuari’ buruzko erreferentzia orokorrak ordeztuz. Zehaztasun-ahalegin hori bera txertatu da kenkariaren oinarria eta Nafarroan egindako gastua definitzen dituen Foru Aginduan.
Era berean, hiru hilabetetik sei hilabetera luzatu da ikus-entzunezko lanaren kopia Nafarroako Filmategian entregatzeko epea, ekoizpen-etxeei betebehar hori betetzea erraztuz.
Pizgarrien intentsitateari dagokionez, kenkari-mugak nabarmen handitu dira, batez ere animazio-filmen kasuan. Zehazki: kendu egin da kenkariaren oinarriak ikus-entzunezko lanaren kostu osoaren % 80 gainditu ezin zuela ezartzen zuen muga; eta 2,5 milioi eurotik 5 milioi eurora igo da % 80ko intentsitatea lor dezaketen animazio-filmen produkzio-kostuaren muga, pizgarri fiskala eta garapenerako eta/edo ekoizpenerako laguntza publikoak batera zenbatuta.
Neurri horiek indartu egiten dute Nafarroa ikus-entzunezko produkziorako lurralde lehiakor, seguru eta erakargarri gisa duen kokapena, arau- eta zerga-esparru argiagoa, aurreikusgarriagoa eta sektorearen benetako beharrekin lerrokatuagoa eskaintzen baitu.
2025ean sartutako hobekuntzei esker, bai pizgarriari lotutako kontzeptu teknikoak definitzean, bai kenkari- eta intentsitate-mugak zabaltzean, proiektuen plangintza ekonomikoa optimizatu, koprodukzio-egoerak erraztu eta eskala handiagoko ekoizpenak erakartzeko Nafarroak duen gaitasuna hobetu ahal izango da, batez ere eremu estrategikoetan, hala nola animazioan.
Hori guztia ikus-entzunezkoen sektorea bultzatzeko estrategia integral batean sartzen da, zeina Nafarroako Kulturaren Plan Estrategikoan jasota baitago. Estrategia horren arabera, ikus-entzunezkoa funtsezko kultura- eta sormen-sektorea da, eragin ekonomikoa, enplegu kualifikatua sortzeko gaitasuna eta Foru Komunitatearen kanpo-proiekzioa dituena.
Informazioa Nafarroako Film Industry webgunean.
